Boekeblok

Joan Hambidge
Op die buiteblad van hierdie ­debuut word die boek as ’n ­juweel van ’n roman aangeprys. Iewers het ’n resensent dit glo met ­Etienne Leroux vergelyk.
Ons beleef nou ’n tyd waarin ­Dana Snyman met Raymond ­Carver in dieselfde asem genoem word. Twee resensente het ­reeds hoog opgegee oor hierdie roman: Skerpioen van Wynand Coetzer en dis waarom ek dit ­gelees het.
Dit is ’n roman met ’n swaar ­mitologiese ballas wat die storielyn ondermyn eerder as ­verhelder. Daar is verwysings na die 1001 Nagte, die tarot, Freud, ­Lilith, Persiese towerspreuke, Die Boek van die Dood, Isis en Osiris, en wat nog. Karakters se name is ­Siegfried, Nimrod en Anahita.
Waar Leroux met ’n mito­logiese verwysing die storie ’n tweede ­betekenislaag gee, word die mitologiese stramien hier ’n belemmering.
Terloops, die ­toepassing van die tarot op bladsy 260 is foutief. Afhangend van die ligging van die kaarte tot ­ander kaarte, en of dit na bo of ­onderstebo lê, word betekenis uitgewerk. Dit word dan weer ­ondermyn deur te beweer dis nie regtig ’n tarotsessie nie! En dis dan presies wat hierdie roman doen: Dit gebruik kennis, maar sonder ’n diepgaande ­toe­passing of begrip daarvan. Webwerwe ­paradeer hier as ­belangrikste en nie as aanvullende bronne nie. Die ­tabel agterin bedui dat ­hierdie roman bedoel is vir ­iemand wat werklik niks weet nie. (Geweet die Weegskaal staan ook bekend as Libra?)
Anahita, die sielkundige, moet die lewenstorie van die ver­meende moordenaar, ­Nim­rod, aan ons onthul. Natuurlik word die rolle omgeruil en ons beweeg na die ­sjamanistiese dimensie. Sy is ’n Boesmanmeisie (sic!) van die ­Kalahari en verder word die ­verhaal deur ’n aanslag ­onder­streep wat dikwels on­verwagse en onbedoelde ­komiese effekte het.
“As ’n man ’n Lamborghini koop. Weet ek hoe hy voel,” ­argumenteer hy heftig. “Glo my. Ekself is ’n Ferrari-man. Gee my die pronkende perd . . .”. ’n Hond word ingespan om die ­binne­spraak weer te gee, soos onder ­andere op bladsy 36.
Daar is ’n bronnelys en etlike erkennings. Kyk hier is ­ge­studeer, hoor! Die cannelloni wat berei word, is glo losweg ­gebaseer op ’n resep uit Peter Veldsman se Suid-Afrikaanse Seekos-Banket. En dan? Dink die skrywer iemand gaan ná die lees van hierdie boek die resep ­be­proef? As ons J. Hillis Miller se “reading as ­eating” ­inspan, moes die skrywer aan die bestanddele in die teks meer ­aandag gegee het.
Gaan lees eerder Etienne ­Leroux vir die ragfyne hantering van die mitologie. Of lees ­Thomas ­Pynchon vir ’n ­behendige ­hantering van ­verwysings. Of ­Ingrid Winterbach vir kostelike ­ver­men­ging van die sublieme en alledaagse. “In Afrika se on­meetlike ­gewesenheid” verneem ons. En ja, die roman lewer ­kommentaar op die ordentlike man se begeerte na die hoer.
Dit is ’n roman wat onder ’n­ sterker redakteurshand iewers kon kom.
Ek voel om die bos gelei deur die hoogtastende uitsprake van ­mede-kritici. Dit is ’n roman in ’n drukkoker: te veel, te vinnig.
Daar skuil te veel stories en ­mites in die boek wat uitasem vertel is.
LAPA-UITGEWERS, PRETORIA. ­(SAGTEBAND, 396 BLADSYE, ISBN 978 0 7993 4498 1.)
JOAN HAMBIDGE IS PROFESSOR IN SKEPPENDE SKRYFKUNDE AAN DIE UK.